Strummer Radio

Reviews · 20.08.2026

John Button: Από αιχμάλωτος πολέμου στην Κρήτη, εξώφυλλο του Standing on a Beach

Η μουσική, ως μορφή τέχνης που βασίζεται στον ήχο και τη σιωπή, καταγράφεται από τα τέλη του 19ου αιώνα, αρχικά για τη συλλογή και τη διάδοσή της στο κοινό. Τα πρώτα, απλά εξώφυλλα, τα οποία δημιουργήθηκαν κυρίως για την αναγραφή πληροφοριών για τις περιεχόμενες ηχογραφήσεις αλλά και την προστασία των δίσκων, μετατράπηκαν σταδιακά σε εργαλεία σήμανσης, παρουσίασης και προώθησης και εν τέλει αυθύπαρκτα έργα τέχνης.

Το Standing on the Beach των The Cure έγινε πέντε φορές πλατινένιο και έξι φορές χρυσό και θεωρείται από πολλούς (συμπεριλαμβανομένου εμού) ένα από τα καλύτερα άλμπουμ της δεκαετίας του 1980 παρότι πρόκειται για συλλογή τραγουδιών της πρώτης δεκαετούς περιόδου του συγκροτήματος. Κόσμημα δισκοθήκης και για την ρεαλιστική ασπρόμαυρη (;), - καθαρή και απλή - φωτογραφία στο εξώφυλλό του: το πρόσωπο ενός ηλικιωμένου άνδρα σε μια παραλία, η οποία είναι σχεδόν άδεια και βρίσκεται μπροστά από έναν ανοιχτό ουρανό. Ο άνδρας κοιτάζει τον θεατή κατευθείαν στα μάτια. Δείχνει ηλικιωμένος (αν και μόνο 66 χρονών), φαίνεται κουρασμένος και το βλέμμα του είναι μελαγχολικό. Οι ρυτίδες του προσώπου και τα γκρίζα μαλλιά δημιουργούν μια υφή που έρχεται σε αντίθεση με το απλό μαύρο σακάκι του και τον ουρανό. Το όνομά του είναι John Button και την εποχή της φωτογράφησης ήταν συνταξιούχος ψαράς.

The Cure, Standing on a Beach / Staring at the Sea (1986)

Η φωτογραφία δεν έχει έντονα χρώματα. Ο βασικός της τόνος είναι το ανοιχτό γκρι, σε συνδυασμό με το βαθύ μαύρο. Αυτό ενισχύει την αίσθηση του κενού πυροδοτώντας  συναίσθηματα μοναξιάς και μελαγχολίας, πριν καν αποδελτιώσει ο ακροατής την εμμονή των στίχων του Robert Smith με την υπαρξιακή και σχεδόν λογοτεχνική απόγνωση.

Ο ορίζοντας βρίσκεται λίγο πάνω από το κέντρο της εικόνας. Το κεφάλι του άνδρα χωρίζει την επιφάνεια της εικόνας σε δύο περίπου ίσα κατακόρυφα μέρη. Τα μάτια, όμως, βρίσκονται περίπου στο οριζόντιο κέντρο δημιουργώντας συνθήκες καλύτερης οπτικής επαφής με τον θεατή και στη συνέχεια, δύο ακανόνιστα, χωρίς συγκεκριμένο σχήμα βράχια πάνω στη μαλακή, ανοιχτόγκριζη άμμο αναλαμβάνουν να καθοδηγήσουν  το βλέμμα του και να το μεταφέρουν προς το βάθος, στον ορίζοντα. Staring at the sea.

Τα δεκατρία τραγούδια που περιλαμβάνονται στο άλμπουμ είναι τα:

Killing an Arab, Boys Don’t Cry, Jumping Someone Else’s Train, A Forest, Primary, Charlotte Sometimes, The Hanging Garden, Let’s Go to Bed, The Walk, The Love Cats, The Caterpillar, In Between Days, Close to Me,

ενώ οι μη κατέχοντες πικάπ που προμηθεύτηκαν την συλλογή αυτή σε κασέτα είχαν την τύχη να ακούν και τα παρακάτω b-sides που περιλαμβάνονταν στην έκδοση:

I'm Cold, Another Journey by Train, Descent, Splintered in Her Head, Mr Pink Eyes, Happy the Man, Throw Your Foot, The Exploding Boy, A Few Hours After This, A Man Inside My Mouth, Stop Dead, New Day.

Ήταν 1986 όταν ο Robert Smith αποφάσισε να φτιάξει αυτήν την αναδρομική συλλογή των singles των Cure, το Standing on a Beach / Staring at the Sea. Παράλληλα ήθελε να κυκλοφορήσει και μια συλλογή βίντεο, το Staring at the Sea – The Images, που θα περιλάμβανε ουσιαστικά την ιστορία των Cure μέσα από τα promo videos τους.Το πρόβλημα ήταν ότι για μερικά από τα παλιότερα singles δεν υπήρχε κανένα official videoclip. Και το Killing an Arab ήταν το σημαντικότερο από αυτά, αφού ήταν το πρώτο single της μπάντας.

Ο John Button εντωμεταξύ, ο ηλικιωμένος άντρας στο εξώφυλλο του άλμπουμ,  περνούσε ήσυχα τις συντάξιμες μέρες του του ως ψαράς στη μικρή παραθαλάσσια πόλη Rye, στις ακτές της Μάγχης στη νοτιοανατολική Αγγλία, όταν μια μέρα, είδε έναν τύπο με μια κάμερα στο χέρι να καταφτάνει και η ζωή του (ξανα)άλλαξε. Ο σκηνοθέτης των Cure, Tim Pope, τον πέτυχε μια μέρα στην γενέτειρα πόλη του, εντυπωσιάστηκε από το πρόσωπο και την παρουσία του και τον επέλεξε για το βίντεο του Killing an Arab επειδή η εμφάνισή του ταίριαζε απόλυτα με την ατμόσφαιρα που ήθελαν.

Στη συνέχεια ο φακός των Porl Thompson (κιθάρα και ενίοτε πλήκτρα στους Cure / σήμερα Pearl Thompson) και Andy Vella τον φωτογράφησαν (το εξώφυλλο πιστώνεται στο Parched Art, το δημιουργικό σχήμα που σχετιζόταν με τους Cure).

Έτσι ο John Button δεν έγινε μόνο ο μοναδικός πρωταγωνιστής του βίντεο για το «Killing An Arab» αλλά και το πρόσωπο στο εξώφυλλο της συλλογής των singles της μπάντας. Κάτι σαν το έκτο πρόσωπο των The Cure για εκείνη τη χρονιά. Λέγεται επίσης πως είχε πει ότι θα αγόραζε ένα πικάπ και θα άκουγε ένα από τα τραγούδια του συγκροτήματος "...έτσι από περιέργεια, απλώς για να δω τι παίζουν".

Ένα τοπικό αφιέρωμα του Rye από το 1966 παρουσιάζει έναν ψαρά με το όνομα John Button, με ηλικία, επάγγελμα, τόπο και φωτογραφία που ταιριάζουν πολύ με τον άνθρωπο που 20 χρόνια αργότερα στάθηκε στην παραλία της πόλης που έζησε αγναντεύοντας τη θάλασσα. Σύμφωνα με εκείνο το τοπικό πορτραίτο, ο κ. Button γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Rye και φοίτησε στο Mermaid Street School. Η οικογένειά του έζησε για ένα διάστημα στην Αίγυπτο, επειδή ο πατέρας του υπηρετούσε στη RAF. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατατάχθηκε στον βρετανικό στρατό στο Κάιρο πριν υπηρετήσει στην Αίγυπτο και στην Κρήτη.

Ο John Button αιχμαλωτίστηκε κατά τη Μάχη της Κρήτης από τους Γερμανούς στη διάρκεια της ναζιστικής εισβολής στο νησί. Το τοπικό αφιέρωμα του 1966 αναφέρει μόνο ότι έμεινε αιχμάλωτος δύο χρόνια· δεν κατονομάζει στρατόπεδο. Υπάρχει όμως δεύτερη τοπική μαρτυρία, του επίσης αιχμαλώτου πολέμου και συντοπίτη του Michael Whiteman σύμφωνα με την οποία παρέμεινε αιχμάλωτος πολέμου περίπου δύο χρόνια στο Stalag VIII-B Lamsdorf (το Stalag 344 όπως μετονομάστηκε, ήταν μεγάλο γερμανικό στρατόπεδο αιχμαλώτων στην Άνω Σιλεσία στην Πολωνία - σήμερα Κεντρικό Μουσείο Αιχμαλώτων Πολέμου -) και, σύμφωνα με τον ίδιο αφηγητή, ήταν ο πρώτος αιχμάλωτος από το Rye που επαναπατρίστηκε και επέστρεψε στην πόλη.

Μετά τον πόλεμο εργάστηκε κυρίως ως ψαράς. Είχε επιζήσει ακόμη και από ναυάγιο κοντά στο Winchelsea Beach, κολυμπώντας μέχρι την ακτή μαζί με συγγενείς του. Είχε δύο παιδιά, την Jackie και τον Christopher· ο γιος του είχε επίσης ακολουθήσει το επάγγελμα του ψαρά.

Σύμφωνα με τη βιογραφία των The Cure του 2005 από τον Jeff Apter, όταν ο εικονιζόμενος John Button ρωτήθηκε γιατί συμφώνησε να ...δανείσει το πρόσωπό του στο εξώφυλλο του άλμπουμ, η απάντηση του ήταν: "Γιατί όχι; Αν μπορώ να βοηθήσω αυτούς τους νεαρούς  να ξεπεράσουν κάποια εμπόδια, γιατί όχι;

Ο δίσκος κυκλοφόρησε στις 6 Μαΐου 1986 και ο ηλικιωμένος(;) ψαράς στο εξώφυλλο πέθανε μόλις 49 ημέρες αργότερα, στις 24 Ιουνίου. Σύμφωνα με μεταγενέστερη αφήγηση του εγγονού του, οι Cure έστειλαν στεφάνι στην κηδεία του στο Rye. 

#

20 χρόνια νωρίτερα, το 1966, ο John Button εκπροσώπησε τους ψαράδες του Rye κατά την επίσκεψη της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ και της προσέφερε παραδοσιακά καπνιστά ψάρια της περιοχής, τα λεγόμενα Rye Bay bloaters. Η βασίλισσα τον ρώτησε αν τα είχε πιάσει ο ίδιος και αν είχαν καπνιστεί στο Rye, ενώ ο πρίγκιπας Φίλιππος φέρεται να τον ρώτησε με τι τρώγονται...

...η απάντηση ήταν "...με ψωμί και βούτυρο".

John Button Meets The Queen – Rye's Own Magazine 1966

------------------------------------

"lemon recalls his blogging days"

 στον λεμονστίφτη

Αντώνης Χάκαλης · Παρασκευή 10:00–12:00 πμ